(Gerana mazin ya awarte) an ÎnqÎlaba Giştî

Vê systêma kapîtalîst an jî systêma modernîtêyaya kapîtelîst bi geraneke awarte avabuye, ango bi inqîlabeke giştî avabuye.

Ev “Gerana awarte” an inqîlaba giştî  kî ? Li dijî kê? Û kî li dijî çiye? An kî li dijî Çiye? An Çi li dijî kêye ku ew geran, ew systêma bi gewrînê mazin ra çêbuye û hatiye, ev inqîlab pêkhatiye? Mirov li Dijî Mirova rabune? An Mirov li dijî Canewera an (Heywana) û siruştê rabunne, heta ku ev geran ev (systêma  nuha li jiyanê çêbuye) û meşiye. Pêwîste bingehek jêra heye? Destpêkek wê heye. Dibê sabir an tolerant li ba mirova hebe, birame, bixwaze bizanibe. Heta kanibe hinekî giraniya jî helgire. An em bêjin ew kesê van nivîsa bixwîne, yê ji du tiştê em dbêjin nerihet bibe. Dibe ku gotinê nexwaş jî vêra derkevin, ku bêje. Nuha tu çi dixwazê bibêje, bêje û me xelaske, tu Lawê Adem û Êva (Hewa) weku Cihu û Musulman bawerin. Çima tu ew qas pirsa lihevdigerîne. Ma nuha tu ji va meriyana hemiya heşmendtire? Lê tu ji wan gişa xiraptire û nezantire. Tu dixwaze çend gotinê wisa yê ne ji rêzê bêje, bêje. Ji bona xelk ji tera bêje, welleh bi Xudê ev meriyekî bi aqile, ronakbîre. An bêje welleh haşa yî we. Ewjî yekî pir nezane, ehmeqe, ew dixwaze tiştekî bêje, lê di rastiyê da ew dixwaze mirov guhê xwa baş bidin wê gotinê. Û wisa gotina li hev digerîne û serê xelkê pê gêj dike.

Tu wisa jî bêje wku xwandevan ezê bêjim raste, ev hemu tiştê tu lê diramê û difikre, di vê nivîsê jorda hene. Lê li taliya taliyê amanc ji vê lihevgerandinê ewe. Ku yê bixwîne an her yek yê bixwîne. Hinekî rast birame, gotin li ser çiye, an li ser kêye. Ez bawerim tiştê pir giran an yê giring di virda hene. Ez minet dikim ne weku bi hezarê tişta yê tu dixwîne, di ser wanra jî bê guhdarî derbas nebe. Na . Ez dixwazim tu xwandevan hinekî wext ji ramiyariya xwa bidê mijarê. Mijar layîqî guhdariya teye.

Ev 3000 sale derbasbune û me ev tiştê giring paşguh kirine û ez bi vê yekê bawerime. Bi vê guhnedanê me,  em ta bi vê asta nuha em lê hatine.

Ji destpêkê da ji dema ku mirova ji cîhana kevin gav dikir cîhana nuh. Me Kurda şaşiyê ji vê şêweyî kirine û wisa bi carekê an hinu, hinu me hemî tiştê xwa giran buha hindakirin. Li wan dema, dema mirovan ji cîhana kevin gavdikir cîhana nuh. Em Kurd, em hêzekbun. Hêzek li asta cîhanî. Lê hina, çavtengî ji me kirin. Dîtin em ne xercê vî barîne. Em hemî mirova, bê çare nakin, em rumeta hemî mirova digrin. Em mirova naxin bazara kar, em pera bi pera naxin kar, wekî bazirgan kanin bikin. Ewê çavtengî ji me kirine, dîtin mirov jî ne xercê wê rumetêne. Gotin emê rumeta mirova ji xwa tenêra bibin. Lê dibu pêşî ew rumeta pêşengê wan dilsuz jî bibin. Hew pêşengê dilzus em Kurd bixwabun.

Dibê mera vê tiştana baş nasbike, uşta û sebeba nasbike, çima wisa bi mera û bi mirovatiyê ra çêbuye? Ewê em bêjin zîrek Kiye, kîne, yê ew karê xwarina, mafê me û mafê kesên din pêkhanîne. Dibê mera, mirov, nasbikin. Gelekî derenge, lê dîsa dibê zanebun hebe. An jî wêrankirin, hemî wêrankirin yê li rêye, birêva tê. Numune Surya û Afganistan bigrin û Afrîka bigrin. Siba, li rojê li pêş ev wêrankirin wê di her malekê keve. Eger hun ti tştî nekin…?

Di virda dibê em bêjin? Wisa xuyabu, ku hemu tişt, ne li gor berjewendê vê mirovê çavteng, Wehişî û Kanîbal bune. Ne li gorî berjewendê wan birêva diçun. Ew yê mirov xwir û mirov kuji. Wisa wan jiyana ne li gor dilê wan li her dema, wêrankirine, roxandine û wêrandikin û diroxînin. Yê wisa kiriye an yê wisa kirine û dikin, dibê mirov wî an wan nasbike..? Dema mirov wî wan nasbike. Piştra her tişt wê safî û eşkere bibe. Lê dibe jî ew tiştekî ji dervayî vîna mirova be..? Û ewê em dibjin ne mirovbe jî..? Lê eger em bihejmêrînin ew mirove? Mirovê li vê astê wehşî û kanîbal be, kanîbalbin, careke din dixuyê negengaze jî ku yek bawer bike. Lê belê gengaze û dibê mirov wan nasbike….? Dibê mirov wan nasbike………………..?

Li ba krîstiyana an xirîstiyana weku Kurdê me dibêjin. [[Lê rastiya wê  navê wan dixuyê û pêwîste Xoristî ne an Xoristiyanî ne, ango ew rumetgirê rojêne û eslê gotinê bingehê xwa ji Kurdî girtiye….? Xaç, salîb jî ji eslê xwada li ba Hurrya û li Ba Sumerya û li ba Hîttîta û Mîtanya nîşana rojê ye]]. Komeke din an qewmekî din kirin, Xaç nîşana kuştina Isa lawê Xuda li ser Xaç e û wisa li ba wan ew bu Xaçê pîroz. Em nuha ne li ser vê xalêne, lê wisa me xwast em zelalbunekê li ser vê xalê jî bi lez û bez bikin. “Min dixwast bêjim jî Krîstiyana li ser mirov gotî, ”eger mirov ji hundurê xwada bi gemar bibe, pakij nabe”. Ev jî rastiye, rastiya berbi çave. Gotina me jî li ser gewrîna mirovan ne, gewrîna wî ku bibe, mirovê baş an bibe, weku Wehşan û kanîbalan jî çêdibe. Gotineke Latînî jî heye dibêje {Humus huminis Lopus}. Ango “mirov Gurê brayê xwa mirove”. Lê dema mirov xwa diyarbike ew gure, ew jî tiştekî pir başe û bi şerefe jî, ewê dora wî jî yê wê taybetiyê li ber çavê xwa bigrin. Yek dixwaze yê din bixwe, jêra dibêje li dora xwa be, li derba xwa raweste, ez tême te. Herdu alî bihev diçin û yek yekî tune dike. Ev heywantiyeke (canewertiyeke) bi şerefe.

Lê karê xirap ewe dema ewê dixwaze te bixwe, gotinê herî nerm û xwaşik ji tera bêje û baweriya te pê bê. Dura bi teema wê gotina xwaş di devê teda û bi şuna wê kenê nazik di dilê teda, ew xwa nêzîkî te dike. Dura derba xwa li te tîne. An fenekê tiştekî bi serê te dike û mal û milk pere yê te û erzaqê te hemî ji xwara dibe. Wehşeta rast di virdaye. Ji ber van sud û sedemna, me ewqas an (ewxwast) pirs danîn û li pêyhev rêzkirin….. Wehşet pirine, lê ew wehşeta em dibêjin ya herî dijwar û bê sînure. Bi wê zimanê şîrîn û xwaş tê te. Bi xasim jî dema ew bi gotinê pîroz yê Xuda va grêdidin. Ew dikin ew bi navê Xuda dipeyvin. Dibêjin Xuda wisa kiriye û Xuda wisa gotiye. Durajî tiştê herî bi qerêş, herî rezîl û riswa dikin. Welata, diroxînin, mileta wendadikin, hemî li ser navê Xuda û dibêjin ew wan tişta bi xwastina Xuda dikin.

Dibêjin jî : em biçin ser pirtuka pîroz Bibliye an (Incîlan), çira me got Incîlan, ji ber ku du Incîl hene. Incîla kevin, pirtuka Cihuya (Yahudiya) ya pîroze ango pirtuka Tewrate. Incîla nuh jî, ji her çar nivîsê an pirtukê Yohanna, Loqa, Matheus û Markus an (Mirqus) pêktên. Ev bixwajî 4 nêrînê û hewildanê cihê, cihê dîsa dixuyê yê mirovê Cihune yê li ser Jesus, Isa ne. Yê ku li ba musulmana pêxembere û lawê Xuda ye li ba xirîstyana û Cihuya.

Emê herin ser pirtuka pêşin, Incîla kevin. Di wir da her mijarek ji mijaran navê pirtuk heldigre. Emê  biçin ser pirtuka bi navê “Genesis” têye nasîn. Wateya wê jî “pirtuka jêdera ye” bi kurdî pêwîste ew bibe “pirtuka jêdera” an jî pirtuka xelqkirinê. Bi Arabî ji wê pirtukêra dibêjin “kytab all tekwîn”. Continue reading “(Gerana mazin ya awarte) an ÎnqÎlaba Giştî”