Demê imperiya hîttîta meef dibe

hittites
Imperetorê Hîttît yê taliy, ango yê li pey Tudhaliyas IV hatine, kurê
wî Suppiluliumas II ye, Arnuwandas III û Mursilis II yê brayê
Arnuwandase. Wan carke din şerê Arzawa kirine û Cyprus jî kirine,
Amurru jî rihet kirine. Lê li dor 1200-1190 b.z êrişa miletê ji deriyada
hatiye, ew bi komê mazin, mazin hatine, li dema ewjî bêhêz bune. Êlê
Kaska jî ji bakurda hatina Paytextê navdar û bihêz Hatusaa sutandine. Dibe
ku ji berî miletê ji deriya bên xebera Êlê Kaska ji wan heye û ew komplu li
serê Hîttîta meşiya.
Ev miletê ji deriya yê bi kelecanî koçbune, bi carekê digihên heta ser
sînurê Missrê jî, lê heta digihên wir, kela wan hinekî kêm dibe û Missrî bi
şêweyekî li hember wan ber xwa didin. Li ser wan gelek danistandin
çêbune û bi cîh ji ki hatine jî problêmeke, ne ewxwast becîhe. Lê li sale
1220 b.z êrişek ji miletê tevlihev (Mix) ji Lîbiya da ango di rêya Lîbiya ra
dice ser Missrê. Li pey wê demîjî dibêjin tewr ji deverê rojava başurî
Anatoliya birçîbuneke dijwar çêdibe. Miletê ji wir û ji derdura wan jî êriş
dikin û çi li ser rêya wane pakij dikin, disutînin, diroxînin û distînin.
Ji wirda û bergeha 200 sal rojhelata navîn bê xudî dimînin, xudiyê
wan yê bingehîn Mîtanî û Hîttît weku agir demkî vemirîn. Lê xudîne din ji
komê biçuk li ser xwa mane xwa heldidin, li vê demî state mazin namînin
an nîv roxandîne, lê li vê demê mirî da hin Imaratê Fînîkus û Aramî û Cihu
jî dertên û dure, Cihu li ser nave wan dîrokeke nuh ji cîhanêra (reşmayî) an
wêne dikin.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s